Hans Laban, beeldend kunstenaar
door Mirjam Metzler

In 1974 maakte beeldend kunstenaar Hans Laban voor het eerst een ets. Hij raakte direct gefascineerd door het ‘principe van omkering’. Deze verwondering voor de mogelijkheden van de grafiek vormde de basis voor zijn studiekeuze en het maken van vele kunstwerken

In de tweede helft van de jaren zeventig studeerde Laban monumentale vormgeving aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Utrecht. In het Grafisch Atelier in Amsterdam ontwikkelde hij tegelijkertijd zijn kennis van de grafische kunsten in een professionele omgeving en ontmoette er internationale kunstenaars. Ook bezocht hij inspirerende tentoonstellingen van actuele grafische kunst, onder meer uit Polen.

In 1979 besloot hij zijn studie voort te zetten aan de Akademia Sztuk Pieknich in Warschau. Een vruchtbare tijd: Laban moest nog meer dan hij gewend was zijn creativiteit aanwenden. In het toenmalige Oostblokland werkten kunstenaars immers met beperkte middelen in een samenleving die continue onder druk stond.

Eenmaal terug in Nederland richt hij samen met vrienden het Grafisch Atelier Utrecht op, een open werkplaats voor kunstenaars. Een aantal jaar later gaat Laban werken aan de Rijksacademie in Amsterdam. Op dit moment doceert hij parttime aan AKV/St. Joost Breda-Den Bosch en werkt in zijn atelier in Utrecht. Hij exposeert zijn werk in verschillende galeries en op diverse tentoonstellingen in de hele wereld.

Laban’s werken weerspiegelen wat hem in het dagelijks leven bezighoudt. Onderwerpen die regelmatig in zijn werk terugkeren zijn communicatie, constructie, de verbondenheid met de natuur, de gebondenheid aan de aarde en de dualiteit die daar uit voortkomt zoals dag en nacht, licht en zwaar, vliegen en vallen, binnen en buiten, beweging en stilstand. Grote belangstelling heeft hij voor bomen en bossen: het wortelen in de aarde, het verplaatsen van bomen. Stevig staan, of juist laten meevoeren door de wind? Ook komen in zijn werk de grootsheid en mysteries van de natuur voor: luchten, onweer, de binnenkant van de aarde. Aanleiding voor een kunstwerk kan een droom zijn, een gesprek met vrienden, actueel nieuws of een foto uit een krant.

Hoewel het materiaal, de zinken plaat, een stug en weerbarstig karakter heeft, geeft het Laban bij uitstek de mogelijkheid om een verfijnd en gevoelig beeld te creëren. Tijdens het drukproces, waarbij hij ‘schildert op de plaat’, weet Laban door zijn eigen werkwijze iedere afdruk een uniek karakter te geven.

De drogenaald en de ets zijn grafische media waarin hij zich graag uitdrukt. Niet zozeer vanwege het reproduceerbare karakter, maar om de specifieke eigenschappen, die voor hem heel uitdagend zijn.

Naast tekenen en grafiek, heeft Hans Laban de laatste jaren een aantal projecten gedaan op het gebied van de keramiek. Ook maakt hij aquarellen, collages en monoprints. Zijn werken zijn te vinden in diverse binnen- en buitenlandse privé collecties, Provincie- en Gemeente Utrecht en het Centraal Museum.

Sinds 1980 was zijn werk, naast tentoonstellingen in Nederland, te zien in: Polen, Denemarken, Duitsland, Noorwegen, de Verenigde Staten, India en Japan. In september 2006 werkte Laban, tijdens een ‘artist in residence’- periode, in de studio van de Malaspina Printmakers Society in Vancouver Canada.